Knikkers in de klas: gids voor de beloningspot, rekenen en de speelplaats

In veel klassen zijn knikkers meer dan speelgoed. Ze vullen de beloningspot, helpen bij het tellen en zorgen op de speelplaats voor spannende potjes. In deze gids lees je hoe je een beloningspot met knikkers opzet, welke rekenspelletjes je ermee doet, hoe je veilig speelt en hoeveel knikkers je nodig hebt voor een hele klas.

Kort antwoord

• Beloningspot: een glazen pot met een streep als doel. Voor elk afgesproken goed moment komt er een knikker bij; haalt de pot de streep, dan krijgt de hele klas een beloning.
• Rekenen: knikkers sorteren op kleur, tellen, per tien groeperen en schatten hoeveel er in de pot zitten. In de Regenboogmix 100 zitten 10 kleuren met elk 10 knikkers.
• Speelplaats: knikkers van 16 mm om te spelen, een bonk van 22 of 25 mm als schieter.
• Veilig: knikkers zijn niet geschikt voor kinderen jonger dan 3 jaar.
• Bestellen voor de klas: op onze pagina voor scholen en bedrijven vind je de staffelkorting, de mixzakjes en een formulier voor een offerte.

De beloningspot: samen sparen voor een klasbeloning

Een beloningspot werkt eenvoudig. Zet een glazen pot op een plek waar iedereen hem ziet en spreek met de klas af waarvoor er een knikker bij komt: samen opruimen, stil werken, elkaar helpen. Trek een streep op de pot als doel en spreek af wat de klas krijgt als de knikkers de streep halen, bijvoorbeeld een extra voorleesmoment, een spelletjesnamiddag of langer buiten spelen.

• Kies de maat volgens het tempo. In een pot van een liter passen ongeveer 250 knikkers van 16 mm, maar slechts zo'n 68 bonken van 25 mm. Met grote knikkers is de pot dus sneller vol. Voor een doel binnen een paar weken neem je beter kleinere.
• Haal er geen knikkers uit. Gaat het een keer minder goed, laat de pot dan staan zoals hij is. Zo blijft hij een beloning en geen straf.
• Laat de klas meetellen. Hoeveel knikkers zitten erin, en hoeveel moeten er nog bij tot de streep? Zo wordt de beloningspot meteen een rekenoefening.
• Kies knikkers die opvallen. Bonte knikkers en knikkers met parelmoer zie je goed in een glazen pot.

Ook lezen kan een reden zijn om knikkers te sparen. De bibliotheek van Tielt gaf kinderen ooit 5 knikkers voor elke kilo gelezen boeken. Dat verhaal lees je in Lezen in ruil voor knikkers.

Tellen en rekenen met knikkers

Knikkers zijn klein, kleurrijk en makkelijk te verplaatsen. Daarom zijn ze handig bij het rekenen, zeker met jonge kinderen. Een paar ideeën:

• Sorteren en tellen: de kinderen leggen de knikkers per kleur in bakjes en tellen hoeveel er in elk bakje zitten.
• Per tien groeperen: leg telkens tien knikkers in een bekertje. Tien volle bekertjes zijn honderd. Zo zien kinderen hoe tientallen en eenheden samen een getal maken.
• Splitsen: verdeel tien knikkers over twee handen of twee bakjes: 7 en 3, 6 en 4. Zo oefen je de splitsingen van tien met iets wat kinderen kunnen vastnemen.
• Over het tiental: er liggen 8 knikkers in het bekertje en er komen er 5 bij. Eerst vul je het bekertje tot tien, dan blijven er 3 over: samen 13.
• Schatten: hoeveel knikkers zitten er in de beloningspot? Laat iedereen een getal opschrijven en tel daarna samen na, per tien in bekertjes.
• Wegen: een knikker van 16 mm weegt ongeveer 5,5 gram. Hoeveel knikkers heb je nodig voor 100 gram? Met een keukenweegschaal zoeken de kinderen het zelf uit.

De Regenboogmix 100 past daar goed bij: tien kleuren met elk tien knikkers van 16 mm, samen precies honderd. De Starterset knikkeren heeft 70 knikkers van 16 mm in 10 soorten en 5 bonken van 25 mm: genoeg om met een groepje te spelen en te tellen.

Knikkeren op de speelplaats

Op de speelplaats speel je met knikkers van 16 mm, de klassieke maat. Een bonk van 22 mm of 25 mm dient als schieter en is bij het ruilen veel waard. Spelletjes voor op de speelplaats:

• De knikkerpot: een kuiltje in het zand of een krijtcirkel op de tegels. Wie zijn knikkers als eerste in de pot heeft, wint.
• Knikkeren in het potje: de spelregels met gooilijn en speelveld.
• Ringer: knikkers met een bonk uit een cirkel schieten.

Nog meer ideeën vind je in 15 knikkerspelletjes om te (her)ontdekken. Spreek in de klas vooraf af of gewonnen knikkers mogen blijven of na het spel teruggaan. Dat voorkomt discussie na de speeltijd. Met een knikkerzakje met een naam erop vindt elk kind zijn eigen knikkers terug.

Veilig spelen

• Niet onder 3 jaar. Knikkers zijn kleine onderdelen en niet geschikt voor kinderen jonger dan 3 jaar, wegens verstikkingsgevaar. Dat geldt ook voor grote knikkers.
• Jonge kleuters. In Vlaanderen mogen kinderen al vanaf 2,5 jaar naar de kleuterklas. Zitten er in je klas kinderen jonger dan 3, bewaar de knikkers dan buiten hun bereik, bijvoorbeeld in een pot met deksel op een hoge plank.
• Binnen spelen. Speel binnen op een tafel met een opstaande rand of in een bak, zodat de knikkers niet over de vloer rollen. Wie op een knikker stapt, kan uitglijden.
• Na het spel tellen. Tel de knikkers na het spel, zeker in een klas met jonge kinderen.

Hoeveel knikkers heb je nodig?

Een paar richtwaarden voor een klas van 25 leerlingen:

• Om te spelen: 10 knikkers van 16 mm per kind, samen 250 knikkers: ongeveer 1,4 kilo. Met een bonk van 25 mm per kind erbij komt er ongeveer een halve kilo bij.
• Om te rekenen: een Regenboogmix 100 per groepje, zodat elk groepje tot honderd kan tellen.
• Als traktatie: de Feestmix voor 10 kinderen bevat per kind 10 verschillende knikkers van 16 mm en een bonk van 25 mm. Voor een klas van 25 tot 30 kinderen neem je er drie. Meer ideeën vind je bij de uitdeelcadeautjes.

Hoe meer machinaal gemaakte knikkers je samen bestelt, hoe meer korting: vanaf 30 knikkers 3 %, vanaf 75 knikkers 7 %, vanaf 150 knikkers 12 %, vanaf 300 knikkers 18 % en vanaf 500 knikkers 25 %. Je mag maten, kleuren en mixzakjes mengen; je mandje rekent de korting zelf uit. Handgemaakte knikkers houden hun vaste prijs.

Bestellen voor je school

Bestel je voor een school, kinderopvang of vereniging? Op onze pagina voor scholen en bedrijven vind je de staffelkorting, de mixzakjes en een formulier voor een offerte op maat, bijvoorbeeld voor een grote hoeveelheid van één soort of een eigen mix. Online bestellen kan meteen: vul bij het afrekenen de naam van je school in bij het adres en betaal online met een van onze betaalmethodes. Zodra je betaling binnen is, pakken we je bestelling in. Bestel je op een werkdag vóór 14 uur, dan vertrekt je pakket nog dezelfde dag. In België en Nederland is het meestal binnen 1 à 2 werkdagen bij je.

Veelgestelde vragen